29

Expressing Emotions in Bisaya

How to talk about feelings, moods, and emotional states in Cebuano

Overview

Cebuano has a rich vocabulary for emotions. Many emotional states are expressed using na- prefix (completed entry into a state) or nag- (ongoing feeling). POSITIVE EMOTIONS: • Nalipay — Happy / became happy • Nalingaw — Enjoyed / had fun • Nasangpit — Relieved • Nahigugma — Fell in love • Nagmaya — Joyful / celebratory • Malipayon — Happy (adjective form) NEGATIVE EMOTIONS: • Nasad / Nagsubo — Sad (nasad = became sad; nagsubo = feeling sad ongoing) • Nasuko — Angry / got angry • Nakulbaan — Nervous / anxious • Nahadlok — Scared / afraid • Naulaw — Embarrassed • Nahinumdom — Reminiscing / feeling nostalgic • Naluoy — Felt pity / compassion • Naguol — Grieving / sorrowful NEUTRAL / PHYSICAL EMOTIONAL STATES: • Gikapoy — Tired / fatigued • Gigutom — Hungry • Giuhaw — Thirsty • Nag-inusara — Lonely / alone • Naabibo — Excited / enthusiastic EXPRESSING INTENSITY: • Nalipay kaayo ko. — I'm very happy. • Dili ko masuko. — I won't get angry. • Basin makulbaan ka. — You might get nervous.

Examples

Nalipay kaayo ko sa imong gift.

I am so happy with your gift.

💡 Nalipay = became/feeling happy; kaayo = very

Nahadlok ko sa iyang nawong.

I was scared of his face.

💡 Nahadlok = got scared, sa = of/at

Gikapoy na ko, tulog na ko.

I'm already tired, I'll sleep now.

💡 Gi- prefix marks states experienced by the subject

Naulaw ko atubangan niya.

I was embarrassed in front of him.

💡 Atubangan = in front of

Nakulbaan ko sa akong presentasyon.

I was nervous about my presentation.

💡 Sa = about / regarding (can show cause)

Naguol siya sa pagkamatay sa iyang amahan.

She grieved over the death of her father.

💡 Sa pagkamatay = over the death (nominalised verb)

Nag-inusara ko niadtong gabii.

I was lonely last night.

💡 Nag-inusara = feeling alone/lonely

💡 Tips to Remember

  • Na- prefix on emotion roots = 'entered into that state': Nasuko = got angry, Nalipay = became happy.
  • Gi- prefix on bodily states = 'experiencing it': Gikapoy = feeling tired, Gigutom = feeling hungry.
  • Kaayo after an emotion intensifies it: Nalipay kaayo = very happy, Nasuko kaayo = very angry.
  • Malipayon (adjective) vs Nalipay (verb) — use adjective for descriptions, verb for events: 'Siya malipayon' vs 'Nalipay siya.'
  • Cebuanos commonly express sympathy with 'Ay nako!' (Oh my!) or 'Aww, nalooy ko nimo.' (I feel for you.)